14 กุมภาพันธ์ 2548
มิติต่างๆ ทางการแพทย์และสาธารณสุข
หัชชา ศรีปลั่ง
14 กพ. 2548
ที่จริงก็คิดเรื่องรากฐานของวิชาทางการแพทย์และสาธารณสุขมานานแล้ว แต่มาวันนี้นึกๆ ดู รากฐานของวิชาทางการแพทย์และสาธารณสุขน่าจะแบ่งได้เป็น 2 มิติ คือ มิติด้านกายภาพ / จิต-สังคม กับมิติด้าน ปัจเจก / ประชากร ทำเป็นตารางได้อย่างนี้
แต่อย่างน้อยดูเหมือนว่า รากฐานของวิชาทางการแพทย์และสาธารณสุข อาจแบ่งได้เป็นสี่เสาหลัก ซึ่งสาขาวิชาย่อยๆ ต่างๆ เช่น อายุรศาสตร์ จิตเวชศาสตร์ เวชศาสตร์ชุมชน สาธารณสุขศาสตร์ ก็อาศัยพื้นฐานเหล่านั้น แต่ละอย่าง มากบ้างน้อยบ้างในการทำงาน แต่จะละเลยสิ่งใดสิ่งหนึ่งไปเสีย ก็คงจะไม่ได้
แล้วเรื่องนี้มาเกี่ยวกับเรื่องระบบข้อมูลโรคมะเร็งอย่างไร นั่นก็คือการวาดภาพของข้อมูลโรคมะเร็งของประเทศ คงต้องมองภาพรวมอย่างนี้ให้ออก ให้ครอบคลุมทั้งด้านกายภาพ และ จิต-สังคม ทั้งด้านประชากร และ ปัจเจก ที่จริงสาขาการแพทย์โดยทั่วไป แต่คงเป็นไปไม่ได้ที่จะให้น้ำหนักเท่าๆ กัน เพียงแต่ไม่ลืมมิติอีกด้านหนึ่งของเรื่องนั้นด้วย
เรื่องนี้ก็คงไม่เป็นข้อสรุป คงต้องคิดต่อไปอีกนาน แต่ประเด็นในวันนี้คือขอให้มองภาพรวมของเรื่อง ก่อนที่จะลงรายละเอียด มิฉะนั้นภาพจะดูไม่สมดุล หรือไม่มีเอกภาพ และนอกจากจะให้มันกลมกลืนแล้ว ยังต้องไม่ลืมให้มีจุดเด่นด้วย ซึ่งก็คงไม่ง่ายนักในการทำงาน แต่ก็ไม่ควรจะลืมนึกถึงเรื่องนี้อยู่ตลอดเวลาในการทำงาน
14 กพ. 2548
ที่จริงก็คิดเรื่องรากฐานของวิชาทางการแพทย์และสาธารณสุขมานานแล้ว แต่มาวันนี้นึกๆ ดู รากฐานของวิชาทางการแพทย์และสาธารณสุขน่าจะแบ่งได้เป็น 2 มิติ คือ มิติด้านกายภาพ / จิต-สังคม กับมิติด้าน ปัจเจก / ประชากร ทำเป็นตารางได้อย่างนี้
| กายภาพ | จิต-สังคม | |
| ปัจเจก | กลุ่มพยาธิวิทยา | กลุ่มจิตวิทยา |
| ประชากร | กลุ่มระบาดวิทยา | กลุ่มสังคมศาสตร์ |
แต่อย่างน้อยดูเหมือนว่า รากฐานของวิชาทางการแพทย์และสาธารณสุข อาจแบ่งได้เป็นสี่เสาหลัก ซึ่งสาขาวิชาย่อยๆ ต่างๆ เช่น อายุรศาสตร์ จิตเวชศาสตร์ เวชศาสตร์ชุมชน สาธารณสุขศาสตร์ ก็อาศัยพื้นฐานเหล่านั้น แต่ละอย่าง มากบ้างน้อยบ้างในการทำงาน แต่จะละเลยสิ่งใดสิ่งหนึ่งไปเสีย ก็คงจะไม่ได้
แล้วเรื่องนี้มาเกี่ยวกับเรื่องระบบข้อมูลโรคมะเร็งอย่างไร นั่นก็คือการวาดภาพของข้อมูลโรคมะเร็งของประเทศ คงต้องมองภาพรวมอย่างนี้ให้ออก ให้ครอบคลุมทั้งด้านกายภาพ และ จิต-สังคม ทั้งด้านประชากร และ ปัจเจก ที่จริงสาขาการแพทย์โดยทั่วไป แต่คงเป็นไปไม่ได้ที่จะให้น้ำหนักเท่าๆ กัน เพียงแต่ไม่ลืมมิติอีกด้านหนึ่งของเรื่องนั้นด้วย
เรื่องนี้ก็คงไม่เป็นข้อสรุป คงต้องคิดต่อไปอีกนาน แต่ประเด็นในวันนี้คือขอให้มองภาพรวมของเรื่อง ก่อนที่จะลงรายละเอียด มิฉะนั้นภาพจะดูไม่สมดุล หรือไม่มีเอกภาพ และนอกจากจะให้มันกลมกลืนแล้ว ยังต้องไม่ลืมให้มีจุดเด่นด้วย ซึ่งก็คงไม่ง่ายนักในการทำงาน แต่ก็ไม่ควรจะลืมนึกถึงเรื่องนี้อยู่ตลอดเวลาในการทำงาน
# posted by hutcha sriplung @ 23:46 
